O proxecto europeo ECOSPHEREWINES (2024-2026) céntrase na mellora das paisaxes vencelladas á viticultura, un recurso económico e turístico esencial no espazo SUDOE, especialmente nos territorios do interior afectados pola despoboación e o envellecemento da poboación. Nestes territorios, a preservación do capital natural e ambiental é crucial para as comunidades rurais, xa que constitúe unha fonte de riqueza.
O obxectivo deste proxecto é mellorar os servizos ecosistémicos que proporcionan as paisaxes agrícolas vitícolas mediante a implementación dunha rede de infraestrutura verde en zonas de alto valor ecolóxico. Esta estratexia céntrase na conservación e xestión sostible, a mellora da biodiversidade e o incremento da resiliencia fronte ao cambio climático.
Para acadalo, o proxecto:
- Analizará as prácticas actuais de infraestrutura verde;
- Identificará barreiras e oportunidades;
- Probará unha metodoloxía adaptada en zonas piloto de España, Francia e Portugal.
Os resultados servirán de guía para a planificación futura e ampliaranse ao conxunto da Península Ibérica e ao sur de Francia, impulsando o desenvolvemento rural a través da mellora da biodiversidade, o turismo e a saúde ambiental.
As zonas piloto onde se está a implementar infraestrutura verde inclúen:
- España: Galicia e Castela e León (Reservas da Biosfera),
- Francia: Rexión de Gaillac (Occitania),
- Portugal: Rexión do Douro (Foz Côa, espazo Natura 2000).
No caso de Galicia, o campo experimental sitúase en Betanzos, A Coruña, nun viñedo propiedade da adega Pagos de Brigante S.L. O viñedo de Betanzos acadou o seu máximo esplendor a finais do século XVIII, cunha superficie aproximada de 1.100 hectáreas. Porén, experimentou un declive significativo no século XIX debido á aparición de diversas enfermidades devastadoras da vide, como o oídio, o míldio velloso e a filoxera. A mediados do século XX, a superficie de viñedo reducírase a tan só 117 hectáreas. Como consecuencia deste abandono, gran parte do terreo foi reforestado con eucaliptos para a produción de madeira.
Na actualidade, varias pequenas adegas, entre elas Pagos de Brigante S.L., traballan activamente para revitalizar a viticultura tradicional na rexión. No marco do proxecto ECOSPHEREWINES, estanse a implementar e experimentar diversas prácticas ambientalmente sostibles, entre as que se inclúen:
- A aplicación de distintos acolchados e coberturas para estudar a calidade do solo.
- O establecemento de franxas florais para a mellora dos polinizadores.
- A restauración e mantemento de elementos patrimoniais e de conectividade como os muros de pedra seca.
- Medidas de control da erosión en ladeiras.
- A diversificación de cultivos dentro do viñedo.
- Fundación Juana de Vega (Entidade coordinadora)
- Reserva de Biosfera Mariñas Coruñesas e Terras do Mandeo
- Universidade da Coruña
- Pagos de Brigante S.L.
- Instituto Tecnolóxico Agrario de Castela e León
- Iter Investigación
- Asociación Plataforma Tecnológica del Vino de España
- Universidade de Trás-os-Montes e Alto Douro (UTAD)
- Duorum Vinhos S.A.
- Agrupación Europea de Cooperación Territorial Duero-Douro
- ADVID - Associação para o Desenvolvimento da Viticultura Duriense
- Maison des Vins de Gaillac
- Institut Français de la Vigne et du Vin, Pôle Sud-Ouest
